حساسیت فصلی یا آلرژی بهاره

مجموعه : پزشکی و سلامت
حساسیت فصلی یا آلرژی بهاره

درختان با آغاز فصل زیبای بهار و پر شكوفه شدن ، پیراهن سبزی پیكر لخت طبیعت را در بر می گیرد.

 

این پیراهن سبز اگر چه بسیار دل انگیز است ولی گاهی باعث بروز واكنش هایی ناخوشایند و دردسرساز در بعضی از افراد میشود.

 

این واكنش ها كه اغلب در محیط های‌ باز و با علایمی از قبیل آبریزش بینی، سرفه، عطسه و سوزش چشم ها بروز می كند آلرژی فصلی یا بیماری تب یونجه «hay fever» نامیده می شود.

 

نكته قابل توجه در مورد این بیماری شباهت بسیار در علایم ظاهری آن با سرماخوردگی معمولی است به طوری كه در بسیاری از موارد این بیماری به اشتباه سرماخوردگی تشخیص داده شده، بیمار به طور خودسرانه و بدون مشاوره با پزشك اقدام به مصرف داروهای آنتی بیوتیك می كند.

 

این عمل نه تنها باعث بهبودی بیمار نمی شود بلكه موجب پدید آمدن مقاومت دارویی در سطح جامعه و از بین رفتن باكتری های‌ مفید در بدن شخص میشود.

 

از این رو لازم است در مواردی كه علایم سرماخوردگی در افراد در فصل هایی از قبیل بهار و تابستان دیده میشود به جهت تشخیص نوع بیماری به پزشك مراجعه كنند.

حساسیت فصلی یا آلرژی بهاره

● علایم شایع بیماری

شایع‍‌ترین علامت در این بیماران عطسه های‌ مكرر است كه برای مدت طولانی گریبانگیر فرد میباشد علاوه بر آن گرفتگی بینی و آبریزش بینی نیز از علایم شایع این بیماریست.

 

سایر علایم عبارتند از:

خارش گلو و دهان، قرمزی و تورم چشم ها، خارش بینی و پوست صورت.

 

لازم به ذكر است كه شدت علایم از فردی به فرد دیگر متفاوت است به گونه ای كه در گروهی از افراد علایم بسیار آزار دهنده بوده و در فعالیت های‌ روزمره ایجاد اختلال می كند لیكن در سایرین علائم كم و قابل تحمل است.

 

در حالت مزمن و طول كشیده بیماری علایم دیگری از قبیل گرفتگی بینی و آبریزش طولانی مدت دیده میشود كه اغلب ناشی از عارضه دیگری از بیماری تحت عنوان سینوزیت مزمن است كه گریبانگیر بسیاری از افراد مبتلا به این بیماری می شود.

حساسیت فصلی یا آلرژی بهاره

● حساسیت فصلی چگونه پدید می آید؟

حساسیت فصلی در حقیقت نوعی واكنش ایمنی در بدن است كه تمایل دارد به صورت صفتی ارثی از نسلی به نسل دیگر انتقال یابد.

 

سازوكار پدید آمدن این واكنش از مدت ها قبل مورد شناسایی قرار گرفته است. به طور طبیعی هرگاه بدن در معرض یك ماده ناشناس و غیرمعمول «از قبیل باكتری یا ویروس» قرار گیرد در برابر آن واكنش نشان داده شروع به تحریك سیستم ایمنی می كند.

 

این تحریك در نهایت منجر به تولید موادی به نام آنتی بادی یا همان پادتن میشود. این مواد با اتصال به غشای خارجی میكروب باعث تسهیل در پاكسازی عوامل خارجی از بدن و در نهایت از بین بردن این عوامل میشود.

 

اما حساسیت زمانی اتفاق می افتد كه سیستم ایمنی در برابر عوامل بی ضرری از قبیل گرده گیاهان و یا آلودگی موجود در هوا واكنش دفاعی از خود بروز دهد.

حساسیت فصلی یا آلرژی بهاره

بروز واكنش های‌ دفاعی در بدن با تولید پادتن هایی از نوع IgE «ایمونوگلوبولین E» همراه است این نوع پادتن ها با اتصال به سلول هایی با نام MAST CELL باعث رها شدن موادی میشوند كه در اصطلاح آنافیلا توكسین نامیده می شود.

 

سر دسته این مواد ماده ای به نام هیستامین است كه آغاز كننده اصلی در واكنش های‌ ایمنی میباشد.

حساسیت فصلی یا آلرژی بهاره

هیستامین و سایر مواد آزاد شده از ماستوسیت ها نقش مهمی در بروز واكنش حساسیتی دارند این مواد از طریق متسع كردن عروق مخاطی و افزایش تراوش مایع از عروق به داخل مایع بین سلولی باعث تورم و سرخی پوست میشود.

 

علاوه بر این فعالیت غدد ترشحی مخاط بینی افزایش مییابد.

 

● درمان حساسیت فصلی

اگر چه درمان های‌ گوناگونی برای این بیماری وجود دارد ولی هیچ كدام درمان قطعی نبوده صرفاً باعث تسكین علایم بیمار میشود.

 

در زمینه بهترین درمان این بیماری انچه كه تاكنون مشخص شده این است كه بهترین درمان پرهیز از تماس با ماده حساسیت زاست.

حساسیت فصلی یا آلرژی بهاره

پرهیز از تماس با گرده گیاهان از طریق تردد كمتر در مناطق سرسبز و مرطوب میسر است. استفاده از ماسك های‌ ضد گرد و غبار هم میتواند مؤثر باشد. در منازل میتوان از وسایل تصفیه هوا استفاده كرد.

 

اگر چه بعضی از افراد نقل مكان بیمار را به منطقه ای دیگر توصیه می كنند به نظر می رسد این روش همیشه مفید نبوده، گاهی سبب بروز عوارض اجتماعی و خانوادگی برای فرد میشود.

 

از سوی دیگر هیچ تضمینی وجود ندارد كه شخص به مواد موجود درآن منطقه حساسیت پیدا نكند از این رو این روش اكنون منسوخ شده است درمان های‌ دارویی در زمانی كه فرد مبتلا به علایم آزار دهنده بیماریست توصیه میشود.

 

این داروها عمدتاً تحت عنوان آنتی هیستامین ها یا داروهای ضد هیستامین شناخته می شوند.

حساسیت فصلی یا آلرژی بهاره

عارضه اصلی این داروها ایجاد خواب آلودگی در فرد است كه عارضه ای دردسرساز در كارهای حساسی مانند رانندگی است البته در سالیان اخیر داروهایی با عوارض جانبی كمتر و قیمت گرانتر تولید شده است كه اكنون در بازار دارویی ایران نیز موجود است.

 

عده ای از داروهای قدیمی كه با عنوان آنتی هیستامین های‌ با اثر مركزی نیز شناخته می شوند عبارتند از:

پرومتازین، كلروفنیرامین، دیفن هیدرامین، كلماستین و… .

حساسیت فصلی یا آلرژی بهاره

این داروها اغلب از راه خوراكی مصرف شده اگر چه داروهایی بسیار مؤثر و پر قدرت هستند ولی همانطور كه بیان شد دارای عوارضی از قبیل خواب آلودگی «مهم ترین عارضه» خشكی دهان و تاری دید است كه شدت آن در افراد مختلف متفاوت است.

 

توصیه میشود در زمان مصرف این داروها از انجام كارهای دقیق و رانندگی پرهیز شود و یا مقدار داروی مصرفی كاهش یابد.

پایگاه فرهنگی هنری تکناز