مروری بر گذشته
رزرو تاکسی بین شهری با سفیران پلاس؛ از انتخاب خودرو تا استعلام هزینه
برای اتاق خواب چه سرویس خوابی مناسب‌تر است؟ ۵ نکته برای انتخاب بر اساس فضا و چیدمان
تأثیر شگفت‌انگیز خرید ممبر تلگرام بر افزایش اعتماد مشتریان فروشگاه‌های آنلاین
خرید میوه شب یلدا؛ انار و هندوانه خوب را چطور انتخاب کنیم؟
بعد از ۶۰ سالگی چطور قدرت پاها و تعادل بدن را حفظ کنیم؟راهنمای درد مفاصل، ماساژ و فیزیوتراپی سالمندان
آمار جرائم رایانه‌یی در كشور
فن‌آوری اطلاعات و ارتباطات موجب تغییر سریع ویژگی‌های سایر بخش‌ها از جمله حقوقی و قضایی شده كه بیش‌تر به حفظ چارچوب‌های عمومی تمایل دارد، در حالی كه جنس تكنولوژی، نوآوری است كه از طریق مرزشكنی اتفاق می‌افتد و شاید حضور این دو پدیده در كنار هم به معنای اصطحكاك به نظر برسد؛ در این فضا جرم‌ها هم به تناسب رشد فن‌آوری‌ها شكل جدیدتری به خود گرفتند، قضات و وكلا باید پاسخگوی تحولاتی باشند كه تكنولوژی ایجاد كرده و در نتیجه باید خودشان را برای رویكرد پرشتاب آماده كنند و تجهیز نظام قضایی و آموزشی بیش از پیش مورد توجه قرار بگیرد.
در سال 85 حدود 79 پرونده در مورد جرائم رایانه‌یی به سیستم آگاهی كشور وارد شده كه این آمار در سال 86 به 98 پرونده، در سال 87، 128 پرونده و در شش ماه اخیر به 111 پرونده رسید به این ترتیب می‌توان گفت هر سال چند درصد، میزان ورودی پرونده به آگاهی در این حوزه افزایش داشته و این آمار در شش ماه اخیر، به اندازه 12 ماه سال گذشته بوده و نشان دهنده سیر صعودی تعداد پرونده‌های این حوزه است.
*آمار واقعی جرائم رایانه‌یی
اما به طور قطع این آمار واقعی جرایم رایانه‌یی در كشور در شرایطی كه طبق برخی آمار تعداد كاربران اینترنت از هشت میلیون و 800 هزار نفر در سال 84 به 25 میلیون و 600 هزار نفر در سال جاری رسیده و ضریب نفوذ 35 درصدی اینترنت كشور را موجب شده است، نیست. مطلبی كه معاون مبارزه با جرائم خاص رایانه‌یی پلیس آگاهی ناجا نیز به آن اذعان دارد.
به گفته سرهنگ مهرداد امیدی این حجم واقعی جرائم نیست بلكه حجم پرونده‌هایی است كه در این رابطه تشكیل می‌شود زیرا خیلی از جرائم به دلایل مختلفی به مرحله تشكیل پرونده نمی‌رسند.
هرچند در حوزه زیرساخت گسترش اینترنت در كشور و سرعت بهره‌برداری از آن هنوز از بسیاری از كشورهای منطقه عقبیم اما رسیدن به نقطه كنونی و درگیر كردن 25 میلیون و 600 هزار نفر از جمعیت كشور با این پدیده در صورتی كه با قوانین صحیح و اجرای دقیق همراه نباشد نتیجه‌ای جز افزایش روزافزون بزه در فضای مجازی كه دیگر جزیی جدانشدنی از دنیای واقعی است را موجب می شود.
*مردان 95 درصد متهمان فضای سایبر
طبق اعلام ناجا 33 درصد پرونده‌های حوزه جرائم رایانه‌یی دررابطه با موضوع دسترسی غیرمجاز به سیستم‌ها و داده‌های رایانه‌یی شامل دسترسی‌های غیرمجاز در حوزه كارهای بانكی است و 30 درصد پرونده‌ها با موضوع هتك حیثیت افراد و نشر اكاذیب، 16 درصد پرونده‌ها با موضوع كلاهبرداری‌های اینترنتی یا برنامه نوشتن و فریب سیستم، 6 درصد بحث تخریب و اختلال در داده‌های سیستم و 5 درصد تكثیر غیرمجاز نرم‌افزارها است.
طبق این آمار 95 درصد متهمان این حوزه آقایان و بیش‌ترین متهمان در گروه سنی 18 تا 35 سال هستند كه بیش‌ترین آشنایی با سیستم را داشته‌اند. سوالی كه اینجا مطرح است اینكه چقدر در كنار آموزش كاربری رایانه آشنایی كاربر با فرهنگ استفاده صحیح از فضای مجازی و تشریح قوانین جرائم رایانه‌یی و مجازات‌های آن در دستور كار سیستم آموزشی قرار گرفته است؟
پیش‌نویس قانون جرائم رایانه‌یی ایران توسط كمیته مبارزه با جرائم رایانه‌یی قوه قضاییه تهیه شد و لایحه آن بعد از گذشت چند سال از تهیه پیش‌نویس با اعمال نظر كارشناسان توسط مجلس شورای اسلامی به تصویب رسید؛ این لایحه شامل سه بخش جرائم و مجازات‌ها، آیین دادرسی و سایر مقررات است و هر كدام فصول و مباحث مربوطه را در قالب مواد و تبصره‌های مختلف بیان می‌كند كه بسیاری از مشكلات فضای سایبر را رسیدگی خواهد كرد اما سوال مهم این است كه ضمانت اجرایی قانون جرائم رایانه‌یی كشور چیست؟
كارشناسان معتقدند در حال حاضر سه بخش می‌توانند به كشف جرم و پیشگیری آن كمك كنند؛ اول مقامات قضایی كه وظیفه تعقیب جرم را دارند و دوم پلیس كه به عنوان ضابط، وظیفه كشف و پیگیری جرم را دارد. همچنین مراكزی كه خدمات دسترسی به اینترنت و میزبانی محتوا را برعهده دارند و این سه بخش باید در بسیاری از انواع جرائم همكاری كنند تا نتیجه مثبتی حاصل شود.
جرائم رایانه‌یی چگونه كشف می‌شوند؟
در بسیاری از جرایم نیاز به دانستن این مطلب است كه آدرس IP در چه تاریخ، مكان و چه ساعتی، در اختیار چه كسی بوده كه این بسیار به كشف جرم و تشخیص آن كمك می‌كند زیرا جعل هویت، كار خیلی دشواری نیست و می‌توان هویت و آدرس جعلی داد. اما شماره تلفنی كه به یك ISP وصل شده و از طریق آن ISP خدمات می‌دهد را نمی‌توان جعل كرد؛ بنابراین برای كشف دقیق جرم به آن اطلاعات نیاز است.
می‌توان این سوال را هم مطرح كرد كه ISPها و یا شركت‌هایی كه خدمات میزبانی می‌دهند، چگونه می‌توانند در پیشگیری و آگاهی‌رسانی به مردم بسیار كمك كنند و سازمان نظام صنفی رایانه‌یی چگونه می‌تواند با تشكیل كارگروهی كه در این بخش تشكیل داده است و تداوم این كانال ارتباطی بسیاری از مسائل و مشكلات در این زمینه را حل كند؟
*روش پیگیری سریع جرائم رایانه‌یی
مهرداد ذوالفقاریان – رییس شورای انتظامی سازمان نظام صنفی رایانه‌یی – درباره نقش سازمان نظام صنفی رایانه‌یی در پیگیری جرائم رایانه‌یی معتقد است: پیگیری جرائم رایانه‌یی از طریق مراجع قضایی زمان‌بر است ولی از طریق شورای انتظامی سازمان نظام صنفی رایانه‌یی سریع‌تر به شكایات رسیدگی می‌شود.
او با بیان این كه طبق ماده 44، تخلفات دو نوع صنفی و جزایی هستند گفت: رسیدگی شورای انتظامی به شكایات بعد از یك نوبت دو هفته‌ای آغاز و بسته به نوع پرونده اعلام حكم زمان می‌برد. طی جلسه رسیدگی دو طرف حاضر می‌شوند كه ممكن است با توافق طرفین حل اختلاف صورت بگیرد و حكم به مراجع قضایی اعلام نشود.
رییس شورای انتظامی سازمان نظام صنفی رایانه‌یی در پاسخ به این سوال كه چه مرجعی به شكایات واحدهای صنفی بخش خصوصی از سازمان‌های دولتی درباره‌ی پرداخت نشدن حقوق خود در حوزه رسیدگی می‌كند؟ گفت: در صورتی كه دو طرف تقاضای داوری شورای انتظامی را داشته باشند یا در قرارداد خود نظام صنفی را به عنوان حكم معرفی كرده باشند. این شورا می‌تواند به مورد رسیدگی كند كه شاید سازمان دولتی با این وجود بعد از صدور حكم درخواست استنكاف كند؛ در غیر این صورت رسیدگی به شكایت به دادسرا سپرده می‌شود.
