آندومتریوز

اطلاعات اولیه

توضیح كلی

آندومتریوز عبارت است از اختلالی كه در آن بافت مشابه پوشش داخلی رحم «آندومتر» در نقاطی غیرمعمول در قسمت پایینی شكم ظاهر شود.

 

این بافت ممكن است روی سطح تخمدان ؛ پشت رحم و در حفره لگنی ؛ روی دیواره روده ؛

 

و ندرتاً در نقاطی دورتر به وجود آید. آندومتریوز به چهار مرحله محدود، خفیف ، متوسط ، و شدید تقسیم می شود كه بیانگر محل قرارگیری و شدت اختلال هستند.

 

این اختلال میتواند در هر سنی از بلوغ تا یائسگی رخ دهد اما در سنین 30-20 سالگی بیشتر دیده می شود.

علایم شایع

علایم زیر ممكن است به طور ناگهانی ظاهر شوند یا طی چندین سال به وجود آیند:

 

درد لگنی فزاینده به هنگام عادت ماهانه ، خصوصاً روزهای آخر گاهی درد لگنی ممكن است در هر زمانی رخ دهد.

 

درد به هنگام مقاربت جنسی

 

لكه بینی قبل از عادت ماهانه

 

گاهی وجود خون در ادرار یا مدفوع

 

كمردرد؛ درد همراه با انقباضات روده ای

 

نازایی

علل

ناشناخته هستند، اما پزشكان نظریه زیر را بیشتر از بقیه قبول دارند؛ معمولاًً در هنگام تخمك گذاری ، پوشش داخلی رحم «آندومتر» ضخیم شده تا آماده كاشته شدن تخم لقاح یافته باشد.

 

اگر این اتفاق نیافتد، بافت پوشش داخلی رحم كنده شده و در خونریزی عادت ماهانه از بدن خارج می شود و در بعضی از موارد، این بافت تخریب شده تجمع یافته و از راه لوله های‌ رحمی به درون حفره لگن می روند.

 

بافت در اینجا آزادانه غوطه ور میشود و خود را به سایر بافت ها می چسباند و در هر ماه رشد كرده و به سایر نقاط هم گسترش می یابد.

 

رشد بافت آندومتر بر روی احشای لگنی ممكن است باعث چسبیدن احشاء به یكدیگر شود و به این ترتیب درد و سایرعلایم ظاهر خواهند شد.

 

عوامل افزایش دهنده خطر

خانم هایی كه حامله نمی‌شوند یا حاملگی را به تعویق می اندازند.

 

سابقه خانوادگی آندومتریوز

 

تنگ یا بسته شدن گردن رحم «مسیر خروجی بافت تخریبی و خون »

 

پیشگیری

اقدام خاصی برای جلوگیری نمی توان انجام داد. تنها می توان با تشخیص زودهنگام و درمان مناسب از گسترش آندومتریوز جلوگیري كرد.

عواقب مورد انتظار

بدون درمان ، آندومتریوز تدریجاً شدید میشود. اما پس از یائسگی ، به علت كاهش تولید استروژن ، تدریجاً پسرفت می كند.

 

علایم را می توان با دارو تخفیف داد و گاهی این بیماری با جراحی قابل معالجه است .

 

در خانم هایی كه شدت بیماری در آنها زیاد است ، موفقیت درمان كمتر است .

 

عوارض احتمالی

نازایی به علت كاشته شدن بافت در لوله های‌ رحمی و تنگ شدن انها

 

درد ناتوان كننده اما این درد هیچگاه نشانه ای از تهدید زندگی نیست .

 

مشكلات ادراری و اجابت مزاج

 

چسبندگی احشای لگنی

 

عود آندومتریوز پس از جراحی

 

وجود بافت كاشته شده روی تخمدان میتواند باعث ایجاد كیست های‌ بزرگ و توده های‌ لگنی به نام آندومتریوما شود.

درمان اصول كلی

امكان دارد تشخیص این اختلال دشوار و نیازمند معاینات مكرر یا اقدامات جراحی تشخیصی مثل لاپاروسكوپی باشد.

 

در لاپاروسكوپی ، با ایجاد منفذی از روی شكم ، وسیله ای باریك كه نوك آن منبع نور قرار دارد به درون حفره شكم فرستاده شده و احشای شكمی و لگنی بررسی می شوند.

 

عكس برداری از قست پایینی روده ها با اشعه ایكس «همراه با تنقیه باریم برای بهتر دیدن روده ها» ممكن است در رسیدن به تشخیص كمك كننده باشد.

 

– درمان برحسب مرحله بیماری ، سن بیمار، و تصمیم به بچه دار شدن یا نشدن متفاوت است .

 

– اگر بچه می خواهید، هرچه زودتر به فكر حاملگی باشید. حاملگی ممكن است بیماری را مقداری تخفیف هم بدهد.

 

توجه داشته باشید كه به تعویق انداختن حاملگی ممكن است به نازایی بیانجامد.

– به جای تامپون از نوارهای بهداشتی استفاده كنید. تامپون ممكن است احتمال جریان پس گرد خون و بافت تخریبی و ورود آن به حفره شكم و لگن را بیشتر كند.

 

– برای تخفیف درد از گرما استفاده كنید. یك صفحه گرم كننده یا شیشه آب داغ را روی شكم یا كمر قرار دهید، یا حمام آب گرم بگیرید تا عضلات شل شوند و ناراحتی تخفیف یابد.

 

– امكان دارد برای حذف بافت كاشته شده از جراحی با لیزر یا منعقد ساختن بافت با جریان الكتریكی استفاده شود.

 

– جراحی برای برداشتن بافت های‌ كاشته شده ، یا درآوردن رحم ، لوله های‌ رحمی و تخمدان ها در خانم هایی كه دیگر نمی‌خواهند حامله شوند.

 

داروها

میتوان از داروهای ضد التهابی غیراستروییدی برای رفع درد خفیف استفاده كرد.

 

امكان دارد داروهای ضد درد قوی‌تری تجویز شوند.

 

داروهای رایجی كه برای درمان آندومتریوز با مهار كار تخمدان تجویز میشوند عبارتند از قرص های‌ جلوگیري از حاملگی ، داروهای پروژسترونی ، دانازول و هورمون آزاد كننده گنادوترویین ها.

فعالیت

ورزش ، حتی راه رفتن ، درد را تخفیف داده و سطح استروژن را كاهش می دهد كه این ممكن است باعث كند شدن رشد آندومتریوز شود.

 

پس از جراحی نیاز است تا فعالیت مقداری محدود شود.

 

رژیم غذایی

از خوردن كافئین اجتناب كنید زیرا به نظر میرسد درد را در بعضی از خانم ها بدتر كند.

 

در این شرایط به پزشك خود مراجعه نمایید

 

اگر شما یا یكی از اعضای خانواده تان علایم آندومتریوز را دارید.

 

اگر یكی از موارد زیر هنگام درمان رخ دهد:

ـ درد غیرقابل تحمل

 

ـ خونریزی غیرمعمول یا زیاد

 

– اگر دچار علایم جدید و غیرقابل توجیه شده اید .

 

داروهای مورد استفاده در درمان ممكن است عوارض جانبی به همراه داشته باشند.

 

– اگر پس از درمان ، علایم مجدداً ظاهر شوند.

 

پایگاه فرهنگی هنری تکناز