سل

اطلاعات اولیه

توضیح كلی

سل عبارت است از یك عفونت باكتریایی مسری حاد یا مزمن كه به طور اولیه ریه ها را درگیر می كند ولی ممكن است به سایر اعضا گسترش یابد.

 

سل دوران كودكی معمولاًًًً محدود به قسمت میانی ریه ها است ولی ممكن است گسترش یافته ، مننژیت ایجاد كند. سل در بزرگسالان معمولاًًًً كلیه و ریه ها را درگیر می كند.

 

سل زمانی تحت كنترل بود ولی عمدتاً به خاطر ایدز، فقر و سوءمصرف الكل و سایر داروها مجدداً ظهور كرده است .

 

علایم شایع

مراحل اولیه :
بدون علامت «غالباً»
علایم شبیه آنفلوانزا

مراحل ثانویه :

تب اندك
كاهش وزن
خستگی مزمن

 

تعریق شدید به ویژه در شب مراحل بعدی :

سرفه خلط دار كه به طور پیشرونده ای خونی ، زرد، غلیظ یا خاكستری گردد.

 

درد قفسه سینه

 

تنگی نفس

 

ادرار قرمز یا كدر «گاهی »

 

علل

عفونت در اثر میكروب مایكوباكتریوم توبركولوزیس . این میكروب در هوا از فردی به فرد دیگر منتقل میشود.

 

گاوها نیز مستعد هستند و می‌توانند سل را از طریق شیر غیرپاستوریزه منتقل كنند.

 

سایر انواع مایكوباكتریوم نیز در حال شایعتر شدن هستند.

عوامل افزایش دهنده خطر

افراد بالای 20 سال

 

نوزادان و شیرخواران

 

بیماری مزمنی كه مقاومت را كاهش داده باشد.

 

استفاده از كورتیزون یا داروهای سركوبگر ایمنی .

 

این داروها ممكن است سل غیرفعال را مجدداً فعال كنند.

 

شرایط زندگی شلوغ یا غیربهداشتی

 

سوءمصرف الكل و دارو

 

ایدز

 

افراد بی خانمان

 

بیماران خارجی یا پناهندگان

پیشگیری

واكسیناسیون یا ب ث ژ «گونه ای از باكتری های‌‌‌ ایجادكننده سل ».

 

این كار ممكن است از عفونت پیشگیری كند یا شدت و مدت عفونت را كاهش دهد.

 

درمان پیشگیرانه به مدت چند ماه با ایزونیازید در صورت مثبت بودن آزمون پوستی توبركولین

 

مقامات بهداشتی ، واكسیناسیون و درمان پیشگیرانه را برای گروه های‌‌‌ زیر پیشنهاد می كنند:

 

ـ افرادی كه واكنش های‌‌‌ مثبت به آزمون های‌‌‌ سل دارند ولی علایم بیماری را نشان نمی دهند به ویژه كودكان زیر 5 سال .

 

ـ كودكان دارای واكنش های‌‌‌ منفی به آزمون های‌‌‌ سل در مناطقی كه 20% یا بیش از 20% از همكلاسی ها واكنش های‌‌‌ مثبت دارند.

 

ـ افراد سفركننده به كشورهایی كه سل در آنها شایع است .

 

ـ افرادی كه باید به مدتی طولانی داروهای سركوبگر ایمنی یا كورتیزونی مصرف كنند.

 

ـ پس از گاستركتومی «برداشتن معده » در بیمارانی كه رادیوگرافی شواهد سل غیرفعال را نشان میدهد.

 

ـ افراد مبتلا به اسكولیوز

عواقب مورد انتظار

معمولاًًًً با درمان قابل علاج است . بدون درمان میتواند كشنده باشد.

 

البته گونه های‌‌‌ عودكننده ، به آنتی بیوتیك های‌‌‌ معمول مقاوم هستند.

 

عوارض احتمالی
آبسه ریه
برونشكتازی
بیماری انسدادی مزمن ریه
نارسایی تنفسی

گسترش عفونت به مغز،

 

استخوان ، ستون فقرات و كلیه ها

درمان اصول كلی

آزمون های‌‌‌ تشخیصی میتوانند شامل آزمون پوستی توبركولین ، بررسی های‌‌‌ آزمایشگاهی خون ، بررسی خلط و رادیوگرافی قفسه سینه باشند.

 

در صورت شك به سایر اختلالات ، كشیدن مایع نخاع ، برونكوسكوپی و بیوپسی از مغز استخوان ممكن است انجام شود.

 

ممكن است جدا كردن یا بستری كردن فرد مبتلا به سل لازم نباشد. این بیماری معمولاًًًً قبل از تشخیص گسترش مییابد.

 

بیماران احتمالاً 10 روز تا 2 هفته پس از درمان غیرعفونی می‌شوند.

 

گاه از شما درخواست می شود نمونه خلط 24 ساعته خود را برای بررسی آزمایشگاهی جمع كنید تا مشخص شود كه آیا سل همچنان فعال است یا خیر.

 

رادیوگرافی های‌‌‌ منظم پیگیری

 

داروها

داروهای ضد سل معمولاًًًً به مدت 12-9 ماه . همزمان چند نوع داده می شود تا از مقاومت باكتریایی به داروها پیشگیری گردد.

 

سل به طور فزاینده ای نسبت به آنتی بیوتیك های‌‌‌ رایج مقاوم شده است .

فعالیت

استراحت در بستر تا زمانی كه علایم محو شوند و آزمون ها از بین رفتن میكروب های‌‌‌ سل را نشان دهند.

 

ممكن است لازم باشد به مدت 6 ماه فعالیت های‌‌‌ خود را محدود كنید.

 

رژیم غذایی

رژیم غذایی خاصی ندارد.

 

در این شرایط به پزشك خود مراجعه نمایید

 

اگر خود یا یكی از اعضای خانواده تان علایم سل را داشته باشید.

 

اگر علی رغم درمان ، علایم پایدار بمانند یا بدتر شوند.

 

اگر شما دچار علایم جدید و غیر قابل توجیه شده اید.

 

داروهای مورد استفاده در درمان ممكن است عوارض جانبی ایجاد كنند.

پایگاه فرهنگی هنری تکناز