سیستم ایمنی بدن در بیماری ام اس

اولین مدركی كه نشان داد سیستم ایمنی بدن نقش مهمی در ایجاد بیماری ام اس دارد در سال 1938 میلادی یعنی هنگامی كه دكتر توماس ریورز در انستیتوی راكفلر نیویورك نشان داد كه بدن حیوانات آزمایشگاهی تحت بعضی شرایط به میلین خودشان حمله می كنند و بیماری مشابهی مثل ام اس در انها ایجاد میشود، دیده شد.

 

این بیماری مشابه ام اس كه در حیوانات ایجاد میشود به نام آنسفالومیلیت آلرژیك آزمایشگاهی «EAE» معروف است كه در بررسی علل ایجاد ام اس در انسانها نیز بسیار مورد توجه دانشمندان قرار گرفته است.

 

در سال 1947 میلادی هنگامی كه دكتر الوین كابات از دانشگاه كلمبیا در نیویورك كشف نمود كه مایع مغزی نخاعی بیماران مبتلا به ام اس حاوی پروتئین های‌ ایمنی غیر طبیعی به نام باندهای اولیگوكلونال «Oligoclonal Band» می‌باشد، اهمیت نقش سیستم ایمنی بدن در ایجاد این بیماری بیشتر شد.

در طی دهه 1950 میلادی، اطلاعات جدیدی در مورد چگونگی حمله سلول های ایمنی بر ماده ای به نام MBT «پروتئین اصلی میلین» به دست آمده كه اهمیت سیستم ایمنی را بیش از پیش مشخص نمود.

 

در طی سالهایی كه این تحقیقات دانشمندان تكمیل شد، پزشكان شواهد خیلی بیشتری در مورد نقش سیستم ایمنی بدن و علل احتمالی شروع بیماری ام اس بدست آوردند.

 

امروزه متخصصین می دانند كه سیستم ایمنی بدن دارای مجموعه ای از سلولها و مواد شیمیایی است.

 

بعضی از مهمترین اجزا سیستم ایمنی عبارتند از گلبول های‌ سفید خون، آنتی بادی ها «پادتن ها» و مواد شیمیایی كه اصطلاحاً به انها “سیتوكاین” «Cytokine» گفته میشود كه فعالیت های‌ سلول های ایمنی را تنظیم می كند.

عبور سلولهای ایمنی از سد بین خون و مغز

دانشمندان عقیده دارند كه انواعی از گلبولهای سفید كه به انها تی سل «Tcell» و یا لنفوسیت های‌ تی T گفته میشود مهمترین سلولهایی هستند كه در ایجاد بیماری ام اس نقش دارند.

 

تی سل ها بطور طبیعی در خون گردش می كنند و به قسمتهای مختلفی از بدن می روند تا به اجسام خارجی مثل ویروسها و باكتری ها حمله نمایند و انها را از بین ببرند.

تی سلها معمولاًً وارد سیستم اعصاب مركزی نمی‌شوند زیرا مانعی به نام سد بین خون و مغز وجود دارد كه از ورود اكثر موادی كه در خون وجود دارد به مغز و نخاع جلوگیري می كند.

 

دانشمندان معتقدند كه به این طریق مغز و نخاع از بسیاری از سموم و مواد خارجی بالقوه خطرناكی كه میتوانند وارد خون شوند محافظت میگردند.

با اینحال در بیماران مبتلا به ام اس، تی سل ها به طریقی از این سد بین خون و مغز عبور می كنند و به میلین بعضی از عصب ها در سیستم عصبی مركزی حمله می نمایند.

 

محققین هنوز نمیدانند كه چگونه یا چرا بعضی تی سل ها این توانایی را پیدا می كنند كه از سد بین خون و مغز عبور كنند و خود را به مغز و نخاع برسانند و همچنین هنوز نمیدانند كه چرا تی سل ها به میلین خود فرد حمله می كنند.

بطور طبیعی، تی سل ها فقط به مواد یا اجسام خارجی كه اصطلاحاً به آنها “آنتی ژن” گفته میشود حمله می كنند اما هنگامی كه به هر دلیلی تی سل ها، میلین را بعنوان خودی شناسایی نمی كنند و آن را غریبه به حساب می آورند به ان حمله نموده و آن را از بین میبرند و این از بین رفتن میلین ها بروز علایم و مشكلات بیماری ام اس میگردد.

 

این حمله به خود اصطلاحاً “واكنش خود ایمنی” می نامند.

 

دانشمندان كشف كرده اند كه سه نوع از تی سل ها در واكنش خود ایمنی كه در بیماری ام اس ایجاد میشود نقش دارند.

اولین نوع تی سل ها كه اصطلاحاً به آنها “تی سل های‌ كمك كننده” «Helper Tcell» گفته میشود مسئول شناسایی وجود آنتی ژنها در بدن هستند و باعث تحریك سایر گلبولهای سفید در ترشح آنتی بادی ها و خنثی كردن یا از بین بردن آنتی ژن ها میشوند.

 

همچنین تی سل های‌ كمك كننده، ماده ای شیمیایی به نام سیتوكاین «Cytokines» ترشح می كنند كه ایر تی سل ها را برای حمله به میلین ها فعال می سازد.

 

در آزمایشهایی كه انجام شده دیده شده است كه بیماران مبتلا به ام اس بطور غیر طبیعی دارای تعداد زیادی تی سل های‌ كمك كننده در میلین و در مایع مغزی نخاعی هستند.

دومین نوع تی سل ها، یعنی تی سلهای سركوب كننده «Suppressor Tcell» باعث خاموش شدن یا توقف فعالیت سیستم ایمنی میشوند كه معمولاًً در یك شخص سالم باید این سیستم ایمنی در مواجهه با آنتی ژنها فعال شود.

 

محققین كشف كرده اند كه بیماران مبتلا به ام اس بطور غیر طبیعی دارای تعداد خیلی كمی تی سل سركوب كننده در خون هستند.

 

این وضعیت ممكن است سیستم ایمنی بدن را از شناسایی میلین بعنوان قسمتی از خود بدن ممانعت نماید و در نتیجه اجازه دهد كه یك حمله بر علیه آن انجام شود.

 

نوع سوم تی سلها را اصطلاحاً “تی سل های‌ كشنده” یا “سیتوتوكسیك” «Cytotoxic» می نامند.

این سلولها مستقیماً به آنتی ژن ها حمله نموده و انها را از بین میبرند.

 

پزشكان در مایع مغزی نخاعی بیماران مبتلا به ام اس بطور غیر طبیعی تعداد خیلی بیشتری از تی سل های‌ كشنده را پیدا می كنند و معتقدند كه این افزایش غیر طبیعی، حداقل تا حدودی می تواند مسئول حملات ام اس باشد.

 

نوع دیگری از گلبولهای سفید خون كه بطور طبیعی برای سیستم ایمنی بدن مفید می‌باشد به نام “ماروفاژ” «Macrophage» معروف است.

 

ماكروفاژها با بلعیدن و از بین بردن آنتی ژن ها باعث كمك به سیستم ایمنی بدن در حالت طبیعی میشوند اما در مواردی هم میتوانند باعث از بین رفتن میلین ها شوند.

 

ماكروفاژها آنزیمهایی به نام “پرزوتئاز” ترشح می كنند كه میتوانند میلین ها را از بین ببرند.

پایگاه فرهنگی هنری تکناز