چرا وقت غرق شدن خدا را صدا می‌زنی؟!

در حدیث مناظره‌ی حضرت امام صادق علیه‌السّلام با شخص ملحدی آمده است كه:حضرت از او می‌پرسد: آیا كشتی سوار شده‌ای؟

 

وی جواب می‌‌دهد: آری

 

حضرت می‌فرماید: هیچ اتّفاق افتاده كه كشتی شما غرق شود؟

عرض می‌كند: آری.

حضرت می‌فرماید: در آن وقت آیا قلبت متوجّه جایی شده كه تو را از مهلكه نجات دهد؟

می‌گوید: بله،

 

بعد حضرت می‌فرماید: «همان خداوند عالمیان است.» 1

 

سوال:

آیا آن گونه استدلال در قرآن كریم وجود دارد؟

 

جواب:

مسأله‌ی كشتی و دریا در جاهای متعدّد از قرآن كریم 2 ‌ذكر شده است. و این بیانگر آن است كه وقتی دست انسان از عوامل بیرونی خالی شد و قلبش از تعلّق به آن‌ها تهی گشت، خداوندِ قادرِ متعال كافی است كه او را به هر كمالی كه خواست برساند.

سوالی دیگر:

روشن است كه این حالت اختصاص به مشركین ندارد، بلكه مومنین نیز هرگاه در وسط دریا كشتی‌شان متلاشی شد و خواستند غرق شوند، به خداوند متعال پناه میبرند و پی میبرند كه هیچ‌ پناهگاه و راه نجاتی جز خدا و به سوی خدا نیست.پس چرا این دسته از آیات نظر به خصوص مشركین دارد؟

 

جواب:

چون روی سخن و استدلال قرآن علیه بت‌پرستانی است كه اعتقاد داشتند «خداوند، خالق عالم است» و این مطلب برای آنان هیچ جای تردید نبود. چنان كه در قرآن می‌فرماید:

 

”و لَئِن سَاَلتَهُم مَّن خَلَقَ السَّمواتِ وَ الاَرضَ لَیَقولُنَّ اللهُ” 

 

”و اگر از آن‌ها بپرسی: چه كسی آسمان‌ها و زمین را آفریده است؟ قطعاً خواهند گفت: خدا.”

و تنها اختلاف اسلام و قرآن با آنان در تدبیر نظام عالم بود؛ زیرا آنان اعتقاد داشتند كه جهان توسّط بندگان صالح خدا اداره و تدبیر می‌شود، و هر كدام از آنان «بندگان صالح» بخشی از نظام آفرینش «از قبیل زمین، آسمان، صحرا، دریا، كوه، جنگل، انسان و انواع حیوانات» را تدبیر می‌كند.

 

و به او «ربّ» و به مجموع آنان «ارباب» می‌گفتند. با این همه ی ی، آنان را مخلوق نمی‌‌دانستند و در وجود خداوند متعال نیز شّكی نداشتند و او را «ربّ الارباب» و خدای خدایان می‌نامیدند.

 

بر این پایه، این دسته از آیات قرآن در مقام ردّ آنان، و نظر به اثبات ربوبیّت خداوند متعال در تمام بخش‌های‌ نظام عالم و پهنه‌ی گیتی از جمله دریا دارند.

آخرین سوال:

چگونه می توان با این دسته از آیات، بر ربوبیّت خداوند متعال استدلال نمود؟

 

جواب:

چون نجات از غرق و هلاكت، حاجتی است كه اربابان مادّی نمی توانند آن را بر آورند، لذا انسان در چنین مواقعی از ته دل و صمیم قلب می‌فهمد كه تنها خداوند متعال، چاره ‌ساز و دستگیر است، لاغیر.

پایگاه فرهنگی هنری تکناز