خمینی برای من مثل پدر است

این روزها چهلم شمس آل‌احمد است و به همین مناسبت یادداشتی از شمس آل‌احمد می‌آید كه به توصیف رهبر كبیر انقلاب حضرت امام خمینی (ره) می‌پردازد. وی در این یادداشت می‌گوید:

من تنها كسی نیستم كه از حضرت امام (ره) خاطره‌ای داشته باشم. امروز هر بچه چهارده، پانزده ساله خاطراتی به مراتب زنده‌تر و جاندارتر از آن حضرت دارد؛ اما این هم اغراق شاعرانه نیست كه ابعاد وجودی حضرت امام خمین(ره) روی تمام اذهان نسل جوان جامعه این چنین خیمه زده است. من به ایشان به عنوان رهبر و مرجع تقلید و ولایت فقیه آن چنان كه مرسوم است دیده و نگاه ندارم. خمینی برای من پدر است؛ سال 40 پدرم از دنیا رفت. ما ماندیم همین طور علاف، كلافه و ناراحت. ایام خیلی بدی بود كه با خبر شدیم در قم چند مجلس ختم برای مرحوم پدرم گذاشته‌اند. با برادر مرحوم جلال رفتیم، عین دو طفلان مسلم.

مرحوم بروجردی چند ماهی قبل از پدرم (در 10 فروردین 1370) فوت شده بود. هنوز مرجع واحد تقلید شیعیان مشخص نشده بود.
در قم چهار، پنج مجلس رفتیم؛ اما سرانجام این مجالس، احساس وظیفه بود كه برویم دیدار صاحبان مجالس. صبح بود، سال چهل یا چهل و یك. به نظرم سال چهل رفتیم دیدن آقای خمینی. به محض اینكه وارد شدم، دیدم، پدرم نشسته آنجا! در دو، سه حركت چهره ایشان آن چنان شباهت با پدرم داشت كه من غم و غصه‌ام یادم رفت. بعد از سه سال من پدرم را مجددا دیدم، از آن روز برای من آقای خمینی شدند یك هدف. تمام آن ناسپاسی‌ها كه نسبت به پدرم طی آن پانزده، شانزده سال كرده بودم، فرصتی پیدا كرده بود برای بارز شدن. این را به عنوان مقدمه گفتم كه بدانید دیدگاهم چه دیدگاهی هست. اینها از مسائل عواطف آدمی است.

من از جمله چیزهایی را كه نمی‌شناسم خودم هستم. نمی‌دانم، واقعا خودم را هنوز نمی‌توانم بشناسم، ولی ضرورت دیدم كه این مسئله را بگویم و اشاره بكنم، زیرا كه امروز وظیفهاست. یك وظیفه اخلاقی، انقلابی و شرعی است، یعنی احترام و حرمت گذاشتن و پاس این شخص (امام) را داشتن. خلاصه‌اش عشق است و عاشقی؛ اما امید دارم كه یك روزی بتوانم دینم را نسبت به این شناخت ادا بكنم.
 

اولین دیدار برایم خیلی تكان‌دهنده بود. در چنین موقعیتی بود كه برخوردم به این صحنه؛ آن هم در جو اجتماعی كه هنوز مرجع تشخیص نیست. در آن یك ساعت یا سه ربع ساعت كه من و جلال آنجا نشستیم آقا و برادر داشتند آشنا می‌شدند و تعارف می‌كردند و سخن می‌گفتند كه یك آقایی آمد، به نظرم آقای (سید هاشم) رسولی (محلاتی) از محارم دفتر آقای خمینی بود و اطلاع داد كه چند تا بچه آمدند و عجله دارند شما را ببینید. آقا فرمود، بیایند. سه تا جوان حدود بیست ساله آمدند و فصل، فصل سردی بود، حتی قم نیز سرد بود؛ یعنی حتما كت و شلوار لازم بود؛ اما این جوان با شلوار و یك پیراهن سفید آستین كوتاه آمده بودند. این اولین نكته بود كه این‌ها چه كسانی هستند؟ این بچه‌ها یك پاكت بزرگ باد كرده، ورم كرده دست‌شان بود. آداب رسیدن به محضر یك مرجع را هم بلد نبودند. نشستند و حاصل بیان دو نفرشان كه حرف زدند این بود كه ما عجله داریم، بلیط قطار داریم و باید برویم. ما دیشب ساعت فلان راه افتادیم، از خوزستان آمده‌ایم و عضو كانون و انجمن مهندسان نفت هستیم. آن نطق شما و صحبت شما نوارش رسید، دیروز عصر آنجا بحث می‌كردیم.

فی‌المجلس این مقدار وجه آماده بود. دوستان ما را موظف كردند كه بیاییم و این را تقدیم‌تان كنیم؛ اما این همه توان ما نیست. آدرس ما روی این پاكت هست. از جهت مادی ما هر چه حقوق داریم، نصف آن را تقدیم می‌كنیم. شما با یك آدمی در افتادید كه ما می‌خواهیم او را زمین بزنیم -كه اشاره به شاه بودـ پاكت را آنجا گذاشتند آن وقت اسكناس پنج تومانی تازه درآمده بود، رنگ سبز داشت كه من كمتر آن را می‌دیدم و یك مقدار از لای پاكت آمده بود بیرون.
من و جلال از آن مجلس بیرون آمدیم همان طور حیران. جلال گفت: اخوی، سید را چطور دیدی؟ من تو ذهن خودم داشتم فكر می‌كردم كه از این چهار، پنج نفری كه معروفند و اسم آنها سر زبان‌ها هست، كدام یك عاقب مرجع تقلید می‌شود؟ توی این عوالم ذهنی خودم برگشتم و گفتم: جلال، سید برنده است. اخوی گفت: چرا؟ گفتم برای اینكه هر مرجع تقلیدی یك توانمندی‌های خاص خودش را دارد. این سید محبوبیتی دارد كه حتی جوان‌هایی كه صورت‌شان داد می‌زد كه توده‌ای هستند و كمونیست و بی‌اعتنا به مسائل عقیدتی، از او طرفداری می‌كنند. اگر آقای دیگر را بازار تهران یا بازار پاكستان و یا هند و غیره تقویت می‌كنند؛ ولی این سید علاوه بر آنها نسلی را كه این مسائل برایشان مطرح نیست جذب كرده است. بعد كه آمدیم توی ماشین جلال گفت: اخوی این سید خیلی ناب است. باید برویم تهران و ببینیم چه طور می‌شود او را تقویت كرد.
در سال 1343 جلال كتاب در خدمت و خیانت روشنكفران را نوشت كه یك فصل این كتاب سخنرانی آقای خمینی است، آن هم در دوره‌ای كه خفقان هست و همه روشنكفران خفه شده‌اند.
 

با اوج‌ گیری انقلاب اسلامی آقای خمینی به ایران آمدند. من در آن ایام مریض بودم و در خانه و بیمارستان بستری. امام در مدرسه (علوی) ساكن شدند. من اخبارش را از روزنامه و رادیو و تلویزیون پیگیری می‌كردم. تشنگی و شوق مردم برای دیدن ایشان وصف‌ناپذیر بود. من هم خیلی شایق بودم. در آن زمان گروهی از اعضای كانون نویسندگان ایران (كه من در اول انقلاب به دیدن مسائلی از آن استعفا كرده بودم) به خدمت آقا رفتند كه خبرش در مطبوعات منعكس شد. در آن جلسه امام به خانم سیمین دانشور عنایت كرده و چند كلمه هم با ایشان صحبت می‌كنند. در آن روزها به آنهایی كه خدمت امام رفتند حسودی‌ام می‌شود و خانم دانشور هم به من پز می‌داد كه من رفتم امام را دیدم و شما ندیدید! تا اینكه سال 1359 شد.

احمد آقا یك محبت‌هایی از قدیم به ما داشت و به خانه ما می‌آمد و سر سفره به همراه بچه‌ها لقمه نان و پنیری با هم می‌خوردیم و از خاطرات عراق برای بچه‌های ما نقل می‌كرد كه خیلی جاذبه داشت. روزی تلفن زنگ زد و من گوشی را برداشتم؛ احمد آقا گفت: تو می‌خواهی آقا را ببینی؟ گفتم: به خدا خیلی دلم می‌خواهد؛ ولی چطوری! این پیرمرد، این همه فشار این همه دیدار، من چطور… احمد آقا گفت: اصلا خود ایشان احوال شما را می‌پرسند. می‌خواهی فردا بیایی؟ گفتم: راست می‌گویی؟ گفت ماشین بفرستم؟ گفتم: نه! چرا ماشین؟
 

در آن دیدار خط صحبت امام این بود كه فرمودند: من پدرت را می‌شناختم و برادر بزرگت را كه در مدینه كشتندش. جلال را هم می‌شناختم. آن سال آمد و كتاب خودش را جلوی دست من دید و گفت: آقا این پرت و پلاها چیست كه می‌خوانید! خودت را هم می‌شناسم و گاهی اوقات صحبت‌هایت را از تلویزیون شنیده‌ام. برو آنجا (روزنامه اطلاعات) و هر كاری كه می‌توانی بكن. به تو كسی نمی‌تواند تهمتی بزند. چیزی به تو نمی‌چسبد، برو آنجا و با قدرت و استحكام كارت را بكن.

عرض كردم كه آقا این مؤسسه حدود هفتصد، هشتصد میلیون سرمایه بیت‌المال است، در حدود پنج هزار كارمند و كارگر دارد، حدود هزار نفر در تهران، چهار هزار نفر در بقیه جاها و از همه گروه‌ها و اقشار، طیف‌های مختلف ذوقی و سیاسی هستند، از جمله مجاهد، فدایی، توده‌ای و فلان، اما در كارهای خودشان یك چیزهایی بلدند. از شما تقاضا دارم، اول اینكه این بچه‌های اتحادیه عوض نشوند و دست به تركیب آنها نخورد. چون من اینها را سال‌ها می‌شناسم و در رأس كار بوده‌اند؛ ولی اگر یك آدم ناشناس بیاید آنجا نمی‌شناسم. با این موضع‌گیری می‌روم آنجا یكی هم اینكه اگر توافقی بكنید 25درصد این اموال در اختیار ما باشد. فرمودند: می‌خواهید چه كنید؟ گفتم: می‌خواهم به بچه‌ها بگویم سهام‌گذاری كنند و پخش كنند بین خودشان كه احساس بكنند مالك اینجا هستند. من تا سرم را بر می‌گردانم، از پشت به من ضربه نزنند و احساس كنند كه دارند برای خودشان كار می‌كنند.
امام گفتند: برو آقا، ناراحت و نگران نباش و با قدرت كار بكن و این مسئله را به احمد می‌گویم. ما آمدیم رفتیم خدمت عزیزمان آقای دعایی و مشغول شدیم، البته با مخالفت ایشان مسئله 25 درصد اجرا نشد.
 

مدتی هم در شورای سرپرستی صدا و سیما بودم كه مسائلی آنجا مطرح بود. در یكی از جلسات شورا توسط آقای صادق طباطبایی آقای حسن حبیبی و آقای خوئینی‌ها، امام برایم درباره كیهان پیغام دادند و رفتیم روزنامه كیهان هفت، هشت ماه رفتیم، كاری كه از دست‌مان بر می‌آمد انجام دادیم؛ اما حوزه كاری من كار اجرایی نبود. من همیشه كارم معلمی بود.