یکی از شایعترین دردها در طول زندگی افراد سردرد است که کودکان و بالغین را گرفتار می‌کند.

در این مقاله مطالبی در باره ی علل سردرد، انواع سردرد، علائم هشدار‌دهنده و درمان سردرد جمع‌آوری شده‌است.

ممکن است سردرد به تنهایی وجود داشته باشد و یا همراه با برخی علائم دیگر باشد. ممکن است در مواردی سردرد همراه با گلو درد، سرماخوردگی و یا بیماریهای سینوسی و یا سایر بیماریها نیز باشد.  

آیا می‌دانید شما چه نوع سردردی دارید و علت ایجاد آن چیست؟

در واقع علت ایجاد 95% از سردردها، بیماری و یا ناهنجاری ساختاری در بدن نیست. در عوض علت اصلی را باید در شرایط معمول زندگی فرد مانند استرس،  خستگی و فرسودگی،  کمبود خواب،  گرسنگی،  تغییرات در سطوح هورمون استروژن،  تغییرات آب و هوا و یا وابستگی به کافئین جستجو کرد. خوشبختانه فقط موارد نادری از سردرد وجود دارند که خطرناک هستند.

 علل ایجاد سردرد چیست؟

سردرد علتهای مختلفی دارد. برخی سردردها علت ایجادکننده‌ی عمومی‌تری دارند. علل عمومی‌ایجاد سردرد شامل این موارد هستند :

*  الکل،  کافئین و سایر موادی که وابستگی ایجاد می‌کنند.

*  تغییرات در سطوح مواد شیمیایی بدن مانند نوروترنسمیترها.

* سرفه و یا عطسه.

* کم شدن آب بدن. 

* مشکلات دندانی یا اعمال دندانپزشکی مانند عصب کشی.

* خوردن غذاها و یا نوشیدن مایعات سرد.

*  استرسهای عصبی و عاطفی.

*  مواجهه با دود و یا بخار مواد شیمیایی مانند منوکسید کربن.

*  خستگی چشم.

*  تب.

* قرار گرفتن در ارتفاعات،  سطوح پائین اکسیژن می‌تواند موجب سردرد شود.

*  فشار خون بالا.

*  عفونت سینوسها مانند سینوزیت یا ایجاد آبسه.

*  برخی مداخلات پزشکی مانند کشیدن مایع مغزی نخاعی.

*  داروها،  برخی داروها موجب ایجاد سردرد می‌شوند.

*  کشیده شدن عضلات گردن،  عضلات بالای تنه یا عضلات شانه.

*  عفونتهای دستگاه تنفس فوقانی.

علل اختصاصی‌تر ایجاد سردرد کدامند؟

برخی سردردها نیز اختصاصی‌تر بوده و با علامت دیگری همراه نیستند. مانند سردرد تنشی،  سردرد میگرنی و.. . 

در این سردردها بر خلاف تصور بسیاری از افراد،  مغز عامل ایجاد سردرد نیست،  بلکه سردرد از بد عمل کردن عضلات،  عروق خونی و اعصاب ناشی می‌شود.

برای مثال اتساع شریانها و یا انقباض بیش از حد عضلات می‌تواند عصبهای خاص و حساس در مغز را تحریک کند و در نتیجه سردرد به وجود می‌آید.

هورمونهایی مانند استروژن می‌توانند باعث بدتر شدن سردرد شوند. از آنجایی که زنان طی دوره‌های ماهیانه متحمل نوسانات هورمونی در بدن می‌شوند،  احتمال ایجاد سردرد متوسط تا شدید در زنان دو برابر مردان است و همچنین بیشتر از مردان به انواع خاص سردرد مانند میگرن دچار می‌شوند.

 سردردهایی که بیشترین شیوع را دارند عبارتند از :

 سردرد تنشی :

شایعترین نوع سردرد،  خطرناک نیست اما مکرراً رخ می‌دهد. سردرد تنشی شایعترین نوع سردرد است و اغلب در اثر استرس و فشارهای عاطفی و عصبی ایجاد می‌شود. بیشتر بالغین این نوع سردرد را تجربه کرده‌اند.

 این سردرد دردی ثابت با شدت خفیف تا متوسط دارد که در سرتاسر سر احساس می‌شود،  اما در اغلب موارد درد بیشتر در پیشانی و یا در پشت سر احساس می‌شود. سردرد معمولاً با علائم دیگری همراه نیست.

 سردرد تنشی ممکن است در بچه‌ها نیز روی دهد اما بیشتر در بین بالغین شایع است. تناوب ایجاد سردرد متفاوت است و معمولا چند ساعت به طول می‌انجامد.

سردرد میگرنی :

در حدود یک سوم از کسانی که سردرد میگرنی دارند اولین سردردها را در سنین نوجوانی تجربه می‌کنند. شدت درد متوسط تا شدید بوده اغلب اوقات با تهوع همراه است و فرد به نور و صدا حساس می‌شود. ممکن است درد در ناحیه‌ی گیجگاه،  چشمها یا پشت سر باشد و اغلب اوقات تنها در یک طرف است. درد میگرنی که همراه با علائم هشدار دهنده یا اورا باشد ممکن است پیش از سردرد اختلالات بینایی رخ دهد.

میگرن معمولاً از دوران کودکی تا میانسالی رخ می‌دهد. در بچه ها میگرن در میان پسرها کمی‌شایعتر است اما پس از بلوغ شیوع میگرن در زنان بیشتر می‌شود. حمله‌ی میگرنی یک روز یا بیشتر به طول می‌انجامد. در دوران بارداری و سنین بالا حملات میگرنی کمتر ایجاد می‌شوند.

سردرد مربوط به سینوسها :

یک سردرد خفیف تا متوسط است که عموماً در صورت،  پل بینی،  یا در گونه‌ها احساس می‌شود و ممکن است همراه با احتقان بینی و یا آبریزش از بینی باشد. در همه‌ی سنین افراد را گرفتار می‌کند و به نظر می‌رسد که افرادی که آلرژی دارند مستعدتر هستند.این سردرد ممکن است ساعتها طول بکشد و اغلب یک سردرد فصلی است.

 سردرد مختلط :

در موارد نادری برخی از انواع سردرد وجود دارند که محققان معتقدند سردردهای مختلط بوده و علائمی‌ ما بین سردرد تنشی و میگرن دارند. چنین مواردی وقتی رخ می‌دهند که علائم و درمان این دو سردرد در برخی از افراد به خوبی قابل افتراق نیست. برای مثال سردرد تنشی‌ای که بسیار شدید باشد و درد تیز و ضربان داری داشته باشد بسیار شبیه به سردرد میگرنی است. به علاوه هنگامی‌که سردرد میگرنی متناوباً روی دهد درد آن شبیه به سردرد تنشی احساس خواهد‌شد.

 بنابر‌این متخصصان باور دارند که سردردهایی که مداوم روی می‌دهند ممکن است سردرد تنشی باشد که به دنبال سردرد میگرنی رخ داده و یا سردرد میگرنی در زمینه‌ی سردرد تنشی مزمن ایجاد سردرد کرده است. البته مکانیسم ایجاد کننده‌ی این دو نوع سردرد با یکدیگر متفاوت است.

محققان می‌گویند که سردرد تنشی در اثر سفت‌شدن و وارد آمدن فشار به عضلات روی می‌دهند در حالیکه علت سردرد میگرنی اتساع و التهاب عروق است. به هر حال اگر میگرن مکرراً رخ دهد می‌تواند منجر به سفت شدن عضلات شود و آغازگر یک سردرد تنشی همزمان باشد.