برفك دهان (كاندیدا)1 و ارتباط آن با دیابت كنترل نشده

برفك دهان به یك سری عفونت های دهانی گفته می ِشود كه به علت رشد بیش از حد قارچ، كاندیدا آلبیكانس، در دهان ایجاد می شود و در حالت عادی این قارچ در دهان بسیاری از افراد وجود دارد. این عارضه یعنی برفك دهان، نوعی عفونت سطحی است كه بخش های كناری و گوشه های دهان را مبتلا می كند. دیگر نقاط كه در معرض خطر ابتلا به برفك عبارتند از: داخل گونه ها، زبان، كام و حلق.
برفك دهان، در دهان نوزادان یافته شایعی است. مثلاً یك نوزاد ممكن است در طی پروسه زایمان به برفك دهان مبتلا شود و این برفك عمدتاً در حالتی ایجاد می ِشود كه مادر دچار عفونت قارچی واژنی باشد و زایمان نوزاد به طریق طبیعی یعنی از مسیر كانال زایمان صورت گیرد.
علائم چنین نوع برفك دهانی معمولاً در 7 تا 10 روز بعد از تولد بهبود می یابد.
در سایرین، یعنی كودكان و بالغان، ایجاد برفك دهان، دلایل دیگری می تواند داشته باشد مثلاً :
بیماری ها و یا داروهایی كه سیستم ایمنی فرد را تحت تأثیر قرار می دهد.
شیمی درمانی به دنبال سرطان ها (در افرادی كه تحت این نوع شیمی درمانی قرار می گیرند).
در درمان با داروهای استروئیدی یا آنتی بیوتیك.
مكانیسم ایجاد برفك به واسطه داروهای روی آنتی بیوتیك ها باعث از بین رفتن باكتری های داخل دهان شده (یعنی باكتری هایی كه به صورت طبیعی در حفره دهان هر كسی وجود دارد) در نتیجه جمعیت قارچ ها در دهان افزایش یافته و به دنبال آن برفك دهان یا كاندیدا ایجاد می شود؛ یعنی از آنجائی كه مصرف آنتی بیوتیك ها، باكتری های نرمال دهان را كه اصطلاحاً به آن فلورمیكروبی می گویند را كاهش می دهد، زمینه رشد و تزاید قارچ های كاندیدا در دهان را مهیا كرده و هیچ رقیبی (یعنی باكتری ها) در میدان كنار آن ها وجود ندارد.
با توضیحاتی كه تا این جا ارائه شد به دوستان دیابتی توصیه ای را دارم:
- افراد دیابتی باید مراقب باشند در معرض ابتلا به خشكی دهان قرار نگیرند كه در این حالت میزان بزاق آن ها كم شده و بیشتر در معرض ابتلا به عفونت های قارچی كاندیدایی قرار می گیرند.
همچنین افراد مسن با توجه به این كه میزان بزاقشان كم می شود نیز در معرض ابتلا به عفونت كاندیدا هستند؛ گروه دیگر افراد دچار سوء تغذیه و كسانی هستند كه سیستم ایمنی آن ها به دلایلی ضعیف شده است (مانند مبتلایان به سرطان و ایدز).
حالا در نظر بگیریم چنانچه یك دیابتی در هر كدام از گروه های اشاره شده نیز قرار بگیرد باید چندین برابر یك فرد عادی به سلامتی، به خصوص سلامتی دهان و دندان خود توجه كند، زیرا علاوه بر عوارضی كه به شرح آن پرداختیم و در جلسات و مقالات قبلی توضیح دادیم، خطر بزرگی به نام عفونت برفكی قارچ كاندیدا نیز وی را تهدید می كند.
علائم:
اولین نشانه برفك در دهان عبارت است از:
حس طعم یا مزه بد دهان و این كه حس چشایی و حس طعم مزه غذا كاهش می یابد. برفك دهان به صورت یك سری تكه هایی مثل تكه وصله هایی كه به پارچه های كهنه و مندرس می دوزند نمایان می شود كه این وصله ها در كناره زبان در گوشه دهان و كام و پشت زبان دیده می شود.
اگر سعی كنید این لایه و یا وصله سفید را از روی زبان خود یا از ناحیه ای كه در دهان هست جدا كنید، در آن منطقه وصله سفید رنگی خواهید دید كه قرمز و ملتهب شده و ممكن است دچار خونریزی شود.
گاهی این پلاك های برفكی در دهان، دردناك می شوند به خصوص باعث بی قراری كودكان و نوجوانان می شود.
تشخیص:
فراموش نكنیم، چنانچه این علائم در دهان فردی دیده شد، حتماً به دندان پزشك مراجعه كند تا با تشخیص صحیح درمان مناسب هم برای وی صورت گیرد.
جالب است بدانیم در بسیاری از موارد دندان پزشكان از همین طریق پی به وجود دیابت در فرد پی می برند. یعنی اگر فردی مكرر بدون علت مشخص و مشهودی دچار عفونت برفك دهان شود. پزشك یا دندان پزشك از جمله عللی كه در تشخیص افتراقی خود در نظر می گیرد عبارت است از:
دیابت، سرطان، عفونت HIV
در این گونه موارد، تست های خونی و دیگر پروسه های تشخیصی لازم است. همچنین به دنبال مصرف داروهایی كه میزان بزاق را كاهش می دهند برفك دهان ایجاد می شود.
درمان:
شامل داروهای گروه ضد قارچ است كه میزان و نوع دارو و طریقه مصرف را دندان پزشكتان به شما توصیه می كند.
چناچه بنا به تشخیص دندان پزشكتان، علت برفك دهان، مصرف داروهایی است كه باعث كم شدن بزاق شده، در این صورت باید با نظر و مشورت پزشك معالجتان نوع دارویی كه باعث خشكی دهان شده را تغییر دهید؛ البته گاهی نمی توان این گروه داروها را تغییر داد كه در این صورت فرد باید از مرطوب كننده ها یا بزاق مصنوعی به عنوان جایگزین استفاده كند. قارچ دهان (برفك) را هیچ گاه دست كم نگیرید، چرا كه در افراد ضعیف و افراد با نقص سیستم ایمنی عفونت های آن تا مری و دستگاه گوارش نیز منتشر می شود.

پایگاه فرهنگی هنری تکناز

تعداد نمایش ۱۲۴ بار

ارسال شده در ۲۰۰۹/۰۳/۱۰ ۰۰:۰۰:۰۰

........